Alevi Bektaşi kültüründe inancın temel taşını oluşturan dört kapı kırk makam asırlarca süregelen gelenektir. Ne varki, bunca yıl
sünnü kalem ustaları bunu iman, namaz ve niyazla karıştırmışlar, Dedelik kurumunu bir çıkar olarak gören, bunu bir düşünce sümürüsü yapan dedeler de sünnü yazarlara malzeme vermiştir. İşte bizce atamızdan yadigar kalan sözler....
Şeriat - Ateş,
Tarikat - Su,
Marifet - Gök,
Hakikat - Yer. (Topraktır)
Bir başka söyleyişle:
Şeriat - Anadan doğmak;
Tarikat - İkrar verip, peyman almak;
Marifet - Nefsini Bilmek, ölmeden ölümü tadmak;
Hakikat - Özünü bilmektir

Yine bir başka deyimle, dualarımızda bile bizim yolumuz altıgendir diye geçer.
Bu söyleve de biz şu gözle bakarız.

Şeriat - Ateş,
Tarikat - Su,
Marifet - Gök,
Hakikat - Yer. (Topraktır)
Hak için
Hakı aramak - Akıl
Hakkla
Bütünleşmek - İlimdir

Görülüyorki, Alevi Bektaşi düşüncesi doğayla bütünleşmiş hakkı akılla aramış, ilim ışığıyla da düşüncesini hep yenilemiştir. Bu bağlamda biz dört kapıyı bir akedemik eğitim, kemale ulaşmak için bir sınav olarak görmekteyiz. O nedenlede, dört kapıya şu pencereden de bakarız:

Şeriat - Bir ilkokul,
Tarikat - Ortaokul,
Marifet - Lise,
Hakikat ise - Üniversite
Hakı aramak - Lisans ve Üstlisans Yapmak
Hakkla
Bütünleşmek - Doktora yapıp - Öğrenmenin sonu olmadığına inanmak.....
Doğrusu ilimin sonunun olmadığı ‘’Ebedin sonu, Ezelin de başlangıcıdır’’ bizim yolumuz. Konu ile ilgili Ejdadımızdan kalan elimizdeki yazgılar Dört Kapı Kırk Makamla ilgili bilgiyi aşağıya alıyoruz:


Dört kapı kırk makamdan sorarsan
eri gel bu dersten sabah ala gör
Eğer bu esrarın aslını ararsan
Aç can gözün kalp aynasın sile görŞeriatta evvel makam ya Allah
Birinci inanmak; Bismi Şah
İkinci İlimdir, hem Kelamullah
Okuduğun ilme amel kıla görÜçüncü makam-ı savm ile salat
Kelime-i Şahı şahadet, hem haccı, zekat
Haramdan, riyadan sakın be gayet
İhlas-ı pak ile makbul ola gör
Dördüncü makamı, hem helal yemek
Beşincisiakt-i nikah eylemek
Altıncısı şirki, şirk bilmek
Yedinci farz ile sünneti boşa gör
Sekizinci makamı, aşk ile şevkat
Dokuzuncusu müekkilane itaat
Onuncu Seyyiddir tatir-i sünnet
Emr-i maruf, nehy-i münker kıla görTarikat’ın evvel makamı ey can
Birinci El tutup mürşidden tövbe etmek hemen
İkinci mürid ol mutlaktır ayan Micaz-ı mürşid’den hazer kıla gör
Üçüncü kanaat ehli alasın aşık Erenler rahine olmak muvafıkDördüncüsü cihaddır emaneti Haluk
Kalp evini nefs elinden ala gör
Beşincisi hizmettir bir gerçek ere
Altıncı Hak yedinci özüne göreYedinci farz ile sünneti boşa gör
Sekizinci hırka, taç ura Secde-i fahri uzlet kıla gör
Dokuzuncu ola, ehl-i nasihat Hall-i müşkül için, ede muhabbet
Onuncu makam-ı aşk ile sohbet Nefis olup, aşk bahrine dala görMarifet’in on makamın fark eyle
Birinci makamda kalbini pak eyle
İkinci korkudur, özün berk eyle
Üçüncü makamdan perhiz ola gör
Dördüncü sabırdır beşinci edep
Altıncı comartlık buyurdu Cenap
Yedinci ilimdir bilene hep
Sekizinci fahir gani ola gör
Dokuzuncu olmak ehl-i marifet
Onuncusu farkı Farkullahtır elbetDahi on makamdır sırr-ı hakikat
Evvel makamında turap ola gör
İkinci hoş görmek cümle milleti
Budur erenlerin hem nasihatı Neylersin münkiri etme sohbeti
Mümin isen var mümini bula gör
Üçüncü makamı tefekkür eyle
Dördüncü sözünü halliyle söyle Arif ol muhabbet deryasın boyla
Beşinci dergahta makbul ola gör
Altıncı makamı sohbettir gari Nadan ehline söyleme bu esrarı
Yedinci sabırdır Tanrı seddarı Bekle sabır tekkesinde kala görSekizinci gördüğünü sidretmek
Dokuzuncu neccat Hakk’a şükretmek
Hem dünyayı ahireti fikretmek
Fikir kıl her eşyadan ibret ala gör
Müşahade oldu onuncu makam
İşte burda tam oldu kırk makam
Huzur-u kalp ile kıl Hakk’a kıyam
Cahdeyle de bu manayı ire görNadan olan bu esrarı bilemez
Bu sırra ermeyen mümin olamaz
Ben mürşidim dese dahi yaramaz
Gafil gezme maksudunu bula görHaydar’ım erendir ejdadı Yesevi
Elesti bezminde demişiz belli
Nesl-i on iki imam Bektaş-i Veli
Eriş Hakikata biad kıla gör.
Görülen o ki, bizim yolumuzu asırlarca önce akıl, ilim ve bilime bağlamışlar. Bizde kendimizi bu yola verdik. Gönlümüzce deryada gezen dervişhanlarız biz.....
Veyis Haydardedeoğlu

| Sonraki > [Alevi İnancı ve İbadetler ] 4 Kapı 40 Makam Nedir ? xEmrahcanx
Yolumuzun erkanı 4 Kapı 40 Makamdır. Bu 4 Kapı ve 40 Makam şöyledir.

4 Kapı;

• Şeriat Kapısı
• Tarikat Kapısı
• Marifet Kapısı
• Sırr-ı Hakikat Kapısı 1-Şeriat Kapısının Makamları;
  
  • İman getirmek
  • İlim öğrenmek
  • Namaz, oruç, zekat ve hac ve gaza eylemektir ve cenabetten arınmaktır.
  • Helal istemek, kazanmak, faizi haram saymaktır.
  • Nikah Kıymak
  • Hayz ve Nifazın Nikahı haram eylemesi
  • Arı giymek, arı yemek
  • Sünnet-i Cemaat
  • Şefkat
  • Emri marut, yaramaz işlerden kaçınmak.

• 2- Tarikat Kapısı:Eğitim ve öğretim müessesesidir
  • El alıp tövbe kılmak
  • Mürid olmak
  • Saçın gidermek ve libasını giymek (gösterişsiz kılık kıyafette bulunmak.)
  • İnsanın nefsi ile mücadele etmesi
  • Hizmet etmek
  • Korku (hata yapmaktan, gönül kırmaktan,kötülük yapmaktan kork)
  • Umut tutmak
  • Hırka, (sadelik), Zembil(Hakkın yolunda giden, ulu tanrının dostluğunu arayan , kendisine tanrıtanrı sevgisinin ateşiyle yol gösterecek aydınlatıcı aramak için durmadan gezip dolaşmayı), Makas(dünya ile ilgili her türlü ihtirasın tehlikeli olabilecek her türlü düşüncenin zihinlerden sökülüp atılması), Seccade (Tanrının karşısında insan oğlunun ne kadar aciz olduğunu kavrayarak kibir hırs kendini beğenmişlik gibi duygulardan uzak durmak), İbret , Hidayettir.
  • Sahib-i makam sahib-i cemiyet, (Çevresinde kendisine ve bilgisine güvenen bir topluluk oluşturabilecek bir kişi sahib-i cemiyet olacak)
  • Aşk ve Şevk ( Bu makama gelmiş Hak , bu kapıda aldığı gereli bilgi birikimi ile, belli bir olgunluk düzeyine ulaştıktan sonra ve sağlam ahlak değerlerine sahip olduktan sonra yoluna yine devam ederek o kutsal amacına ulaşmak ister bunun özlemini duyar. Böyle özlemi duyan Tarikat kapısından Marifet Kapısına gelmiştir.

• 3- Marifet Kapısı
  • Bu kapıda Yolun Talibi daha derin araştırmalar ve incelemeler yaparak doğruları ve Hakkı daha derinden keşfedecektir.
  • Edep (Yolumuzun ahlak kurallarına aykırı hiçbir davranışta bulunmamaktır.)
  • Korku ( İnsanları çirkin ve zararlı düşüncelerden koruyacak bir güç kaynağıdır.)
  • Perhis/ Yetinmek ( Her türlü aşırı istek ve yönelişlerden ve her türlü aşırı düşünce ve duygulardan perhizkarlık yapması)
  • Sabır / Kanaat (İnsan ancak sabır ile karşılaştığı zorlukların üstesinden gelir.)
  • Utanmak (Utanma duygusunu hisetmek ve taşımak olgunlaşmanın bir çok başka önemli ve değerli ögesini oluşturur.)
  • Cömertlik ( Bir insan , bir arif kişiye gerçek bir tanrı dostuna cömertlik yakışır.)
  • İlim ( İnsan ancak ilim ile yolunda sağlıklı yürüzebilecektir.)
  • Miskinlik (Gösterişsiz yaşamak)
  • Marifet ( Kaynağını bilimden ve ulu Allaha karşı duyulan sonsuz bir sevgi , bir doyumsuz aşkve bitmez bir özlemden alan hem bilim hemde sezgi ve içe doğma yoluyla yüce tanrının zatıve kainatın oluşumuyla ilgili tüm sırları sakladığı tüm gerçekleri bilme alma halidir.)
  • Kendini bilmek (Kendini bilen kişi Hakkı da görmüş olur. Ve insanı-ı Kamil olmak yolunda büyük bir adım daha atılmış olur.)
  4- Hakikat Kapısı
  
  
  • İnsan bu kapıdan geçtikten sonra Tanrı dostluğuna kavuşmak o sonsuz deryaya ulaşarak , orada eriyerek yok olan bir damla haline dönüşmenin hazzını tadar. Bundan sonra dönüp insanlığa hizmete gitme kapısıdır.
  • Toprak olmak ( alçak gönüllü olmak)
  • 72 Milleti ayıplamamak (Dünya insanlığının hiç birini hor görmemek ve ayıplamamaktır.)
  • Elinden geleni men kılmamak (Kişisel fedakarlıklar yaparak dilek sahibinin derdine derman olmaktır.)
  • Herşeyin kendisinden güven kılması (
  • Tanrıya rıza göstermek
  • Sohbet
  • Seyir (İnsan tasavvuf felsefesine göre 3 önemli yolculuk yapar. 1- Tanrı katında bir aslı ve gerçeği olarak yaratılır ve dünyaya gelir . 2- dünyada insanlar kamil olabilme uğruna verdiği çabalar sonucunda makamına ulaşır. 3- Tanrıya seyirdir.
  • Sırr (Gerçek olan tek varlık Yüce Allah’ın varlığıdır. Dolayısıyla gerçekle ilgili sırlar , Allah’a ait sırlardır.
  • Münacattır. (Tanrıya ulaşma , O’na sığınmadır.)
  • Müşahade (Tanrının cemalini görebilmek o erişilmez zevke erebilmek yeri , mutlak gerçeğe ulaşmaktır.)

Kırklar Cemi: Alevilerin bugün sürdürdükleri, erkanları 12 hizmetin yapıldığı ‘yol’ a CEM denir.

Hepinizin ellerine sağlıq

Gitme giden gitme haber sorayim
Er Hak nedir, Geda nedir, Kul nedir...


Əvvəli Məhəmməd, axırı Əli,
Ərənlər kurdular Ərkanı, Yolu...

canlar stuv107 can yazmış benim yabancı dilim yok neyazdını nerden bileryim ban açıklarmısınız saygılar

Kıkların kalbi durudur,
Gelenin kalbi arıdır.
Gelişin qandan beridir,
De görüm sen kimsen dediler?...