11. Kızılbaşlık Kavramı Nereden Kaynaklanmaktadır?

[Kıbrıslı]

11. Kızılbaşlık Kavramı Nereden Kaynaklanmaktadır?

İran'da Safevîler Devleti'ni kuran ve İmamiyye'yi resmi mezhep olarak kabul eden Erdebiliye Tarikatı şeyhleri ile bu tarikata bağlı olanlar, kızıl taç giydikleri ve kızıl sarık kullan*dıkları için Kızılbaş şeklinde isimlendirilmişlerdir. Anadolu Alevî-Bektaşileri de kendilerini Erdebil Ocağı'na bağlı saydık*larından dolayı "Kızılbaş" olarak nitelendirilmişlerdir. Bunun sebepleri arasında Şah İsmail'in askerlerinin kırmızı renkli börk ve sarı renkli çizme giymeleri de sayılmaktadır.

Tarih boyunca Kızılbaş sözcüğü Alevî-Bektaşiler için haksız şekilde, aşağılayıcı bir ifade olarak kullanılmıştır. Bu sözcük çerçevesinde Alevî-Bektaşilere çeşitli iftiralar atılmıştır. Bazı kesimlerce Kızılbaşlığın, Alevî-Bektaşîlerden ayrı bir top*luluk olarak gösterilmesi kesinlikle yanlıştır. Alevî kelimesi daha önceleri Hz. Ali so*yundan gelenler için kullanılan bir deyimdi. Kızılbaş ise Pir Sultan Abdal'ın bir nefe*sinde de olduğu gibi Hz. Ali'nin başına kırmızı bir bez bağlaması sebebiyle Hz. Ali soyundan gelenlerin izinden giden anlamına kullanılıyordu.

19. Yüzyılın sonlarına kadar Kızılbaş deyimi kullanıldı. Sonradan Kızılbaş de*yimi unutularak yerini Alevî deyimi aldı. Böylece bir kavram değişmesi ortaya çıktı.