Sponsor Reklamlar


Bektaşi erkanı

 Alevi'lik Ana Forum Katagorisinde ve  Alevilik ve Aleviler /Ana Forum Forumunda Bulunan  Bektaşi erkanı Konusunu Görüntülemektesiniz.=>...

 
Seçenekler
Alt 12.08.15   #1
kristal
kristal - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
Kıdemli Üye
Üye
Üyelik tarihi: Jul 2012
Nereden: istanbul
Mesajlar: 714
Rep Puani : 65
Standart Bektaşi erkanı


Erkânlar
Erkân kelime anlamı ile “biçim, tarz, yöntem, usul” anlamına gelir. Bektaşi tarikatının en önemli noktalarından biridir.
Hulasa cennet, cehennem, insanın yaradılışı, alemin yaradılışı, kıyametin kopması, ölüm ve yeniden doğma ve nihayetinde

edebi yaşama sırrına kuvuşma ve Hakikate dair diger her ne varsa hepsi Bektaşi Erkanı’nın içindedir,
burada görülür ögrenilir.

İnsanın, Allah’ın kendisinde tam olarak tecelli ettigi tek varlık ve bütün insanlığında bir varlık olduğunun temsilidir. Haşr ve Neşr’den sonra insanın Allah’a kavuşmasını ve bütün benliklerin ortadan kaldırılmasını temsil eder,
bu bakımdan Şamanizm’i aks ettirir.

Bektaşi olmayan kimse Erkana giremez, göremez ve hiçbir Bektaşi tarafından Erkanın biçimi, seyri ve hali Bektaşi olmayan “can”lara anlatılmaz.
Erkan sırdır, sırlar ile doludur. Hal böyle iken her Erkana giren,
işleyişi gören Bektaşide bu “hal”e varır bu sırlara erişir denemez.

Bektaşi Erkanlarının yazılı oldugu kitaba ise “Bektaşi Erkannamesi” denilmektedir.“Kaygusuz Abdal Bektâşi erkânnâmesi üzerinde düzenlemeler yapar.
Bektâşîliğin ilk erkânnâmesini yazan o olur. Böylece Bektâşî tarikâtının ilk tüzük yapıcısı Kaygusuz Abdal’dır. Balım Sultan ise bu erkânnâmeyi sonradan geliştirmiştir ve kurumlaştırmıştır.”

Bugün Bektâşilerde geçerli olan erkân-nâme Balım Sultan tarafından düzenlenen erkân-nâmedir. Burada Balım Sultan önceki uygulamaları kaldırmamış sadece düzenleyerek tarikatın kurumlaşmasını sağlamıştır.
Önceleri sözlü olarak aktarılan uygulamalar yazılı hale getirilmiştir.

“Erkânnamenin içeriğinde yer alan şekil ve uygulamaların hiç biri amaçsız değildir. Bu ritüeller sırasında yapılan her davranışın, kullanılan her sembolün simgelediği bir mana vardır. Belirli bir duruş biçimiyle ya da birkaç şeklin birarada sergilendiği bir davranış kalıbıyla ortaya konulan anlatım gerçekte sayfalarca bilgi içerdiği içerdiği halde, tek bir
şekil ya da davranışa sığdırılmıştır.”

Aslında Erkânname'nin kökleri sanıldıgından eskiye dayanır,
hulasa Erkannamenin bazı bölümleri Hz. Pir Hünkar Hacı Bektaş Veli den, öncede vardır. Binaenaleyh bazı Erkan’ların uygulanış tarihinin çok eskilere uzandıgını söylemek, doğru olacaktır.

Tarikat Balım Sultan --Pir-i Sani (ikinci pir) -- zamanında kurumsallaşmasını tamamlamıştır. Erkanlar bir araya getirilerek, yazıya dökülerek Erkanname tamamlanmıştır. Bektaşiligin bu aşamadan sonra tam olarak bir okul halini aldığını söylemek yanlış olmaz. Bu kurumsallaşma ile Nasip almaktan, sofra muhabbetlerine kadar herşeyin bir kural dahilinde yapılması sağlanmıştır. Bektaşilik’te her halin bir adabı ve bir manası vardır.
Meslela, sofraya yiyecekler yerleştirirken önce tuz konur,
en son ise tuz kaldırılır.

Sofra tuzu olan Sodyumklorür(Nacl) de bulunan klor aslında zehirli bir gaz opul tek yaarlı birleşimi sofratuzu şeklindedir.
Bir birleşimi hergün istifade ettigimiz bir nimet diger bileşimi zehir olabilmesi nedeni ile Tuz "denge"nin sembolü olarak kabul edilir.

Sforaya önce tuz getirilir en son tuz kaldırılır, lokma alınmadan önce tuz tadılmasının manası da tabiattaki bu ince dengeye işaret etmek içindir.

Özetle açıklamak gerekirse; Tarik-i nazenin’ de(nazik yol) Erkanların seyrinden, sofraya yiyeceklerin konulmasına, Mürşit ile muhabbetten,
sofrada çatalın, kaşığın durma şekline kadar herşeyin bir adabı
ve bu adabların dayandığı bir mana vardır.
Bunun en önemli sebebi Bektaşi’ligin bir okul yapısında olması ve dejenarasyonu önlemek ve farklı yorumlar katılmasının önüne geçmek içindir.
Sponsor Reklamlar

kristal isimli Üye şimdilik offline konumundadır   Alinti
Alt 12.08.15   #2
kristal
kristal - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
Kıdemli Üye
Üye
Üyelik tarihi: Jul 2012
Nereden: istanbul
Mesajlar: 714
Rep Puani : 65
Standart Cevap: Bektaşi erkanı


Nasip Erkânı
Kısaca Bektaşi’lige giriş Erkânı’dır şeklinde ifade edilebilir. Bektaşi olabilecegi onanan Aşık bu Erkân ile Tarikate girer ve “Bektaşi“ sıfatını kazanmış olur. Makamlar bölümünde,

Bektaşi olmak isteyen Can’ın bir süre Aşıklık makamında bekletildigi ve Bektaşi olmaya uygun olup olmadığının sınandığı anlatılmıştı. İşte bu sınama süreci sonunda Tarikate girişinde bir mani olmadığı anlaşılan Aşık bu Erkân ile Bektaşi olur.

Nasip Erkânı ; Sakilik Erkânı, Çerağ Erkânı ve öncesinde Abdest Erkânı’nı kapsayan uzun bir Erkândır. Nasip alacak Can’a evvela Rehberi tarafından Abdest verilir. Abdest İmam-ı Cafer-i Sadık Hazretlerinin içtihadına göre alınır. Daha sonra yine İmam-ı Cafer-i Sadık Hazretlerinin içtihadına göre kılınan Namazdan sonra Nasip Erkânına geçilir.

Şu hususu önemle belirtmek gerekir ki, Bektaşi olmak isteyen Aşık son ana kadar bu fikrinden caydırılmaya çalışılır. Hatta Nasip Erkânı içinde dahi bu yolun meşakkatli ve türlü cefalarla dolu olduğu ifade edilir, halk içine yansıyan ve çokca bilinen bir ifade ile ;
“gelme, gelme, gelme, gelsen de dönme, gelenin malı, dönenin canı ” şeklinde ve buna benzeyen Nasip Erkânı içinde yer alan başka anlatımlarla talip’e yolun bir ömür boyu güçlüklerle dolu oldugu anlatılır. Bektaşi olmak isteyen Can’ın bu yola geçici bir hevesle girmemesi, karşısına çıkacak zorlukları bilmesi açısından bu önemlidir. Zira Bektaşilik yolunda Nasip aldıktan sonra vazgeçmek yoktur.


Fetih 10: O seninle el tuşup sözleşenler varya,
Allah'ın eli onların ellerinin üstündedir.
Kim ahdi bozar döneklik ederse
kendi aleyhine döneklik yapmış olur.
Ve kim Allah'a verdiği sözde vefalı davranırsa
Allah ona büyük bir ödül verecektir.


Nasip Erkânı öncesinde Baba, Talip’in kurbanını kestirir. Burada şu hususu da açıklamak yerinde olacaktır;
Kurban kelimesi , Takarrub anlamına gelmekte olup, Hz.İbrahim’in oğlu İsmail’i kesmek istemesi de kendi cüzlügünü külliyette mahv etmesi ve bu suretle tamamiyle zata, visale varmak istemesidir.
Halbuki, İbrahim vücudu terk etmeden de visale varılacağına arif oldu ve oğlunu ve kendini mahv etmekten çekinip elde ettigi bu hakiki visal uğruna maddeten bir Kurban nezr etti ki şimdiye kadar gelen Kurban kesme ananesinin aslı budur.

Nasip alan Can’a teslim taşı, tığ-ı bend(gayret kuşağı) gibi emenetleri teslim edilir. Tığ-ı bend, Erkân’da usulüne göre Talip’in beline sarılır ve oniki gün boyunca belinde kalır.

Bu Erkândan sonra Talip Bektaşi olmuş ve bu berdevam Hakikat yoluna girmiştir. Dört kapı kırk makam ögretisi bu andan itibaren başlayacak ve Talip makamlardan sırası ile geçerek visale varacaktır.

Kurbanlar tığlanıp Gülbank çekildi,
Gaflet uykusundan uyana geldim,
Dört kapı sancağı anda dikildi,
Üryan püryan olup meydana geldim..

Bu nefesde belirtilen dört kapı Şeriat, Tarikat, Marifet ve Hakikat Bektaşi ögretisinin bir anlamda seviyelerini göstermektedir.. Bektaşi olan can Nasip alarak Şeriat kapısından geçerek Tarikat kapısına girer. Hulasa bu dört kapı içinde kırk makam barındırır. Bu konuya “dört kapı kırk makam” konusunda deginecegiz..


Bektaşi olan Can, Aşıklık mertebesinde sadece zahir anlamlarına mazhar olduğu, hallerin, anlatımların batındaki gerçek manasını kavramaya başlayacak ve bu egitim bir ömürboyu sürecektir..

Çeklip Kırklar’a vardık,
Niye geldin Can dediler,
Baş kesip niyaz eyledik,
Geç otur meydan dediler.

Kırklar ile yedik içtik,
Kaynayıp sohbette coştuk,
Yetmiş yıl kürede piştik,
Dahi çiğsin yan dediler..
Sponsor Reklamlar


Konu kristal tarafından (12.08.15 Saat 21:58 ) değiştirilmiştir. Sebep: ......
kristal isimli Üye şimdilik offline konumundadır   Alinti
Alt 12.08.15   #3
kristal
kristal - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
Kıdemli Üye
Üye
Üyelik tarihi: Jul 2012
Nereden: istanbul
Mesajlar: 714
Rep Puani : 65
Standart Cevap: Bektaşi erkanı


Matem Erkânı
Muharrem ayının birinden itibaren on gün süre ile Hadika-ı Şüheda, Gülizar-ı Hüseyin gibi Kerbela olayını anlatan kitaplar okunur, Babagan siyah renkler giymeye özen gösterir ve oniki

gün boyunca su içilmez, hayvansal gıdalar, dem alınmaz, cinsellik yasaklanır, öfke ve hiddet dizginlenir, hülasa el, dil, bel tam anlamıyla bir perhize girer.
Savm-ı Matem'e girmeden bir gün Öncesi Dergahta toplanılır.
Sofralar açılır, sofrada Mersiyeler okunur,
Daha sonra Matem Erkânına geçilir..

Hz Hüseyin'in yola çıkmadan önce küfe şehrine elçi olarak yolladığı ve orada şehid olan , Hz.Hüseyinin Amcazadesi . Hz.Müslim Bin Akiyl Ve İki Oğlu ; Muhammed İle İbrahim için, Matem'in 7.Günü Akşamı Erkân Açılıp, Sofra Kurulur. Bu zatlar ilk Kerbela şehitleridir..

10. Günü Canlar sabahtan Dergahta toplanır, Hadikanın son bölümü okunur ,
Mürşidin önünde tek Çerağ Konur İmam-ı Hüseyin Efendimizin Şahadetleri okununca Mürşid Çerağı tekbirle uyandırır, üç tekbirden sonra Mürşid Hitam-ı Matem tercümanını okuyup, Savm-ı Matem'i bitirir.

Öğlen üstü sofralar kurulur, Aşların hazırlığına başlanır.
Hazırlıkları biten Aş kazanları ateşe konulunca, Mürşit ve Canlar kazanların başında toplanır,
Aş Erkânına geçilir.
Asıl Aş(Aşure) kırk çeşit gıda ile pişirilir.


1......SU
2......ŞEKER
3......BUĞDAY
4......GÜL SUYU
5......BAKLA
6......FINDIK
7......CEVİZ
8......HURMA
9......KURU ÜZÜM
10......ARMUT
11......AYVA
12.....KURU FASÜLYE
13.....NAR
14.....KAYISI
15.....MUŞMULA
16.....MISIR
17.....SÜT
18.....PİRİNÇ
19.....BADEM
20.....KESTANE.
21.....FINDIK.
22.....İNCİR
23.....ELMA AŞ 1-3-5-7-12-36-72-120 kg,
24.....KARA ERİK OLARAK KAYNATILIR.
25.....KEÇİ BOYNUZU * İŞARETLELİLER DÖVÜLÜP
26.....NOHUT AŞIN ÜSTÜNE KONUR.
27.....ŞEFTALİ.
28.....MERCİMEK
29.....PORTAKAL
30.....ÇİLEK
*31.....TARÇIN.
*32.....KARANFİ
*33.....ZENCEFİL
*34.....KARA BİBER
35.....TUZ...AZ.MİKTAR
36.....TEREYAĞ
37.....SUSAM
*38.....HİNDİ.CEVİZ
39.....YER FISTIĞI
*40.....CEVİZ


Muharrem ayı süresince eglenceden kaçınılır. Tüm Canlar Kerbela acısını kalbinde hisseder. Hz. Hüseyin şehid olacağıni bilerek savaşmıştır. Onun bu haraketi “ölmek var dönmek yok” anlamına gelmektedir. Bu husus Bektaşiligin her zaman hatırlatılan en önemli düsturlarındandır. Hulasa bu yol her zaman güçlüklerle doludur.

Kıyamazsan Baş-ü cana,
Uzak dur girme meydana,
Bu meydanda nice başlar,
Kesilir hiç soran olmaz..
Sponsor Reklamlar

kristal isimli Üye şimdilik offline konumundadır   Alinti
Alt 12.08.15   #4
kristal
kristal - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
Kıdemli Üye
Üye
Üyelik tarihi: Jul 2012
Nereden: istanbul
Mesajlar: 714
Rep Puani : 65
Standart Cevap: Bektaşi erkanı


Diğer Bazı Erkânlar
Nevruz Erkânı :
Nevruz Hz.Ali’nin doğduduğu,
Hz.Ali ile Hz.Fatma’nın evlendigi,

Eski Türklerin kışlıktan yazlığa çıktıkları,
yani yeni bir hayata kavuştukları için şenlikler yaptıkları,
Bahar bayramı,
Güneşin Hamel (Koç) burcuna girdigi gündür..

21 Mart günü sabahtan kurbanlar tuğlanır, kazanlara konur.
Mürşid ve canlar kırmızılar giyerler. Erkanname üzerine Nevruz Erkânı açılır.
Erkandan sonra sofralar kurulunca bütün Canlara; yumurta, çiçek ve şeker sunulur.
Bu simgelerin de bazı Hakikatlere işaret ettigini ve Batın anlamlar taşıdığını belitmek gerekir.

Dervişlik Erkânı:
Mürşidin, Dervişlik makamına uygun gördügü can bu Erkan ile derviş olur. Dervişlik mertebeler bölümünde de izah edildigi gibi Taikatteki zor mertebelerden biridir. Bu Erkanda önemli bir husus şudur : Derviş olan Can’ın eşi varsa, Erkan içinde Can’ın Bektaşi olmasına dair eşinin Hüsnü Rızası alınır.

Mücerret Erkânı:
Mücerret Erkanı Hz.Pir’de açılır. Buradaki Erkandaki önemli husus Derviş’in Balım Sultan eşiginde kulağı delinir ve kulağına Mengüş takılır. Mücerret olan Can evlenemez çocuk sabibi olamaz. Bu husus Mertebeler bölümünde anlatılacaktır.

Hizmet Erkânı :
Bir anlamda ikrar tazeleme anlamı taşımaktadır. Bektaşi olan Can senede bir kez hizmetini tamamlar.
Kurban kesildikten sonra, Hizmet Erkânı açılır. Baba Can'ın hizmetini kabul der. Bu Erkân bir anlamda Mürşidin Can'dan razı olmasıdır. Bu hizmet mecburidir, bu anlamda Bektaşi olan Can'ın Bektaşiliginin bir sene ile sınırlı olduğunu söylemek yanlış olmaz. Bir sene sonunda hizmet Erkânı ile ikrar tazelenir.

Sünnet Erkânı :
Sünnet Erkânından evvel, sünnetin yapılacağı gün “İzir” kurbanı kesilir. Bu kurban Hz.Hasan ve Hz.Hüseyin Efendilerimizin sünnet törenlerinde Hz.Peygamber Efendimiz tarafından kesilmiştir…
Sünnet Erkânını müteakip çocuk sünnet edilir.

Çocuğa Ad Koyma Erkânı :
Çocuğun doğduğu günden İtibaren, kırk gün içinde ad verme merasimi yapılır. Mürşid’in çocuğu kucağına alarak bazı ayetleri okuduğu ve Nad-ı Ali’yi kıraat ettigi kısa bir merasimdir.

Nikah Erkânı :
Resmi nikahtan sonra Mürşid tarafından Erkanda da belirttigi üzerine “HZ.İMAM-I CAFERİ SADIK EFENDİMİZİN İÇTİHADI VE TARİKAT-I ALİYE-İ BEKTAŞİYE ERKANI ÜZERE” nikah kıyılmasını kapsayan bir merasimdir.
Sponsor Reklamlar

kristal isimli Üye şimdilik offline konumundadır   Alinti

Seçenekler


Bookmarks
    Bu içeriği paylaş --> Facebook Bu içeriği paylaş --> del.icio.us Bu içeriği paylaş --> Myspace Bu içeriği paylaş --> Google Bu içeriği paylaş --> Twitter Bu içeriği paylaş --> MSN Bu içeriği paylaş --> Digg Bu içeriği paylaş --> Yahoo Bu içeriği paylaş --> Linkedin
Konuyu Toplam 1 Üye okuyor. (0 Kayıtlı üye ve 1 Misafir)
 
Önceki veya sonraki konu...
Benzer Konular
Konu Konuyu Başlatan Forum Cevaplar Son Mesaj
bektaşi fıkraları :) nebiliyimben Komik Bölüm 7 17.08.13 11:58
Hızır Erkanı... Oruç Erkanı... Alevi Hızır Orucu 6 25.03.13 21:41
Dar´dan indirme erkanı dAbBe Alevilik ve Aleviler /Ana Forum 0 13.11.12 01:43
Bektaşi bu ya... Alevi Komik Yazılar & Bektaşi Fıkraları 0 22.07.10 16:30
Alevi kitap -Alevilikte Hakk'a Yürüme Erkanı Alevi Alevi Kitaplari 0 13.02.10 02:51






Sitemiz tüm dünyaya açık, hiçbir ayrım yapmaksızın faaliyettedir. Sitemize katılmak için alevi olmanız şart değildir kapımız herkese açıktır ve herkes fikir ve düşüncelerini özgürce konuşabilir. Ayrıca tüm üyeler her türlü görüşlerini önceden onay olmadan anında siteye yazabilmektedir. Her türlü sorumluluk yazan kullanıcıların kendisine aittir. Uygunsuz davranış vb. hareketler bazen site ekibinin gözünden kaçabilir. Bu yüzden uygunsuz davranış görülmesi durumunda, şikayetlerinizi iletişim bölümünden bildirirseniz, gerekli işlemler yapılacaktır. Bu site, telif hakları Copyright ©2000 - 2011, Jelsoft Enterprises Ltd'e ait olan vBulletin® scripti ile tasarlandı ve kodlandı. Ayrıca sitemiz extra Php ve Ajax -jQ- ile güçlendirildi. Arama motoru optimizasyonu ise, vBSEO kullanılarak yapılmıştır.

Search Engine Friendly URLs by vBSEO 3.6.0 PL2